Vorige week kregen de abonnee's van B&A dit te lezen.Een week later (vandaag) worden Portugese staatsobligaties niet meer afgewikkeld via Clearnet omdat het als levensgevaarlijk wordt beschouwd. Een clearing is zoiets als een bankgirocentrale waar een girale verrekening plaatsvindt echter indien men aandelen of obligaties aankoopt of verkoopt vindt 3 dagen later de verrekening plaats en daar wringt nu de schoen voor Clearnet. Haalt Portugal de komende week?
BA van 19 maart 2011
Zo sterk als de zwakste schakel
Een ramp in Japan met een potentieel catastrofaal vervolg hield ons afgelopen week bezig maar ondertussen zagen vele beleggers het echte slechte nieuws uit Europa aan hen voorbij gaan. We hebben namelijk de voorspelde faillissementskandidaat Portugal zich, met het handje opgehouden, zien melden aan de poorten van Brussel. Aalmoes alstublieft, aalmoes!
Portugal
Vorige week werden door oa Merkel de afgekondigde Portugese bezuinigingen met groot gejuich ontvangen. Mevrouw Merkel is groot voorstander van alleen dat uit te geven wat in kas is en daar dachten veel Zuid-Europese landen tot voor kort heel anders over. Nu dan de rand van de afgrond in zicht komt beraadden de failliete Portugezen hoeveel en waar in te grijpen. Portugal kwam in 2010 uit op een begrotingstekort van 7.3% van het BNP en dat moet in 2011 naar 4.6%! De oplossing ligt door te halen en te bezuinigingen daar waar grootste groepen verzameld zijn. Portugal kwam vorige week uit bij de oud-ambtenaren die 10% van hun pensioen boven de €1.500 gaan kwijtraken en ook de werkloosheidsuitkeringen gaan naar beneden. Vorige week demonstreerde Portugezen massaal tegen de werkloosheid en de maatregelen van de overheid. Momenteel is bijna 11% van de Portugese beroepsbevolking zonder werk.
Maar terwijl de bondskanselier de handen blauw klapte en haar geluk niet op kon dachten daar de intelligente obligatiehandelaren duidelijk iets anders over. Toen woensdag 16 maart een emissie van een 12-maands Portugese staatsobligaties werd geplaatst waren de rapen gaar. De eerdere “overtekeningen†(volgens ons de ECB die als koper optrad!) van Portugees staatspapier werden veel kleiner en tegen ongeveer 4.35% kon de Portugese minister van financiën slechts €1mrd uit de markt halen. Net zoals een particulier in nood proberen de landen uit de Europese periferie hun tekort te lenen en betaalbaar te houden door een steeds kortere periode te lenen. Maar een failliet land is een failliet land en zelfs de kortste leningen worden te duur want de 4.35% was al weer 0.3% meer dan 2 weken terug. Het is duidelijk dat het punt van omslag al achter ons ligt in Portugal en dat een beetje econoom begrijpt dat het spel over en uit is. Een kale kip is niet meer te plukken die is alleen nog maar dood te slaan, zo moet men inmiddels ook inzien in Europa. Portugal voerde al een verhoging van de BTW door deze naar 23% te brengen (was 18%) maar niets heeft het getijde kunnen keren. Beleggers keren hun gezicht van Portugal af en dan rest er alleen nog een gang naar Europa alwaar de regering zal moeten bedelen om noodkredieten.
België
Het volgende land dat aan de poort zal staan om Europese steun zal België zijn. De Belgen hoeven er niet eens voor in het vliegtuig en kunnen met de huidige president van de EU lekker rond de tafel gaan zitten. Belgische banken die de zaak lopen te chanteren en daardoor dus het systeem lopen te saboteren zullen als eerste aan de beurt komen in de grote aanstaande Belgische sanering. De Belgen weten dat ze aan de beurt zijn en na de afgang die Portugal op 16 maart meemaakte stelde België direct de aangekondigde 6-jarige staatsobligatie uit nadat men zag dat de nieuwe 10-jarige lening veel te weinig vraag losmaakte. België kon hiermee net nog een acute crisis voorkomen want niemand wil België tegen de oude tarieven lenen en hogere tarieven voor deze 6-jarige lening zouden per direct de zaak op exploderen hebben gezet. België dacht met het uitstel van de emissie nog te kunnen wijzen op de onzekerheid in Japan en deed dat dan ook maar een goede staatsobligatie zou juist meer in trek zijn geweest door de onzekerheden. Uiteindelijk haalde België €3mrd op met de 10-jarige staatsobligatie maar dit bedrag was duidelijk minder dan waar rekening mee was gehouden.
Europa lijkt ook een spelletje te spelen waarbij de reddingsacties die achter de schermen zich afspelen vooral geconcentreerd zijn op de rust en kalmte te bewaren op de Spaanse en vooral Italiaanse obligatiemarkten. Europa probeert op tijd een goed gevuld EFSF te hebben waarmee het met harde cash (?) direct staatsobligaties kan gaan kopen van regeringen die tegen normale tarieven geen toegang meer hebben tot de kapitaalmarkt. Portugal zal hooguit nog een paar weken op zich laten wachten alvorens het land zich zal melden bij de EMU en IMF en dan kan met een vertraging van een maandje of 2 de Belgische overheid aan de tafel. Willen wij deze ellende? Nee natuurlijk niet maar de verzorgingsstaat tot wat Europa is verworden is onfinancierbaar geworden. Oneindige stromen van subsidies hebben hele industrieën in bepaalde landen lam gelegd. De Grieken weten niet eens meer aan wie zij hun fruit kwijt moeten omdat ze geen afnemers meer hebben. Nu het fruit even niet meer te verkopen is aan de EU zitten de boeren met het handen in het haar want waar moeten nu die miljoenen tonnen fruit naar toe die tot voor recent in de rivier werden gedumpt of door werden gedraaid nadat Brussel de garantieprijs had vergoed.
Door nu de publieke aandacht te verschuiven naar de kleinste landen die aan de Unie meedoen en omdat deze landen de allerzwakste schakels zijn wint Brussel tijd, tijd die het nodig heeft om beschermingswallen rond Italië en Spanje op te trekken.
Gezonde verstand
Terwijl u dacht dat het verstand niet meer werkte bij beleidsmakers mag u van ons aannemen dat alles nog prima werkt in de bovenkamers van de dames en heren beleidmakers maar de onwetendheid van de burgers maakt dat de onrust nog steeds niet toeslaat. De hink-stap die we tot nu toe gemaakt hebben met het EFSF (de Europese reddingspot) werd zorgvuldig gemaakt en het volk werd bedrogen. Het oprichten van het EFSF had geen consequenties voor de staten die zouden deelnemen was aanvankelijk de uitleg want het betrof volgens de ministers van financiën alleen maar een garantstelling. Natuurlijk wist ook onze Jan Kees de Jager dat je met garanties geen brood kunt kopen en dat daarvoor uiteindelijk echt geld voor uit de portemonnee getrokken moet worden. Daarna gaven onze ministers schoorvoetend toe dat garanties toch wat te maken hebben met de kredietwaardigheid van dat land dat zich garant stelt want theoretisch kan er een beroep worden gedaan op de garantstelling.
Maar na de hink en de stap volgde vorige week de sprong. Ja er was inderdaad ook wel “iets†cash nodig en dat iets wordt binnen nu en een paar maanden heel duidelijk want eerst moet Portugal uit de ruif (EFSF) gaan eten en daarna “mag†België. Ook moet Ierland onderweg tevreden gesteld worden terwijl wij niet beter weten dan dat ‘beggars can’t be choosers†overeind is blijven staan. Natuurlijk kan Ierland de poot stijf houden en de vennootschapsbelastingen niet verhogen maar dan moet Ierland niet klagen over de rente op de reddingskredieten of gewoon niets accepteren en failliet gaan.
Maar het cash-gedeelte dat Nederland en andere moeten gaan afstorten in het EFSF boeit ons enorm. Eerder rekende wij u al het veel grotere dan aanvankelijke bedrag van €26mrd (garanties) voor omdat steeds meer landen uit het EFSF halen in plaats van er iets in kunnen stoppen. Nederland zou zo maar €5mrd en misschien wel eens €10mrd in het EFSF moeten gaan stoppen en daarnaast nog een bedrag van €40mrd aan garanties moeten afgeven. Dit zijn wel hele serieuze bedragen want nadat Nederland al vanaf dag één van de oprichting van de EU geen cent (per saldo) mocht ontvangen kunnen we nu de EMU helpen overeind te houden. Terwijl wij alleen maar hebben gegeven moeten we nu de “nemers†ook nog eens gaan redden omdat men niet met de weelde heeft weten om te gaan. De actuele staatsschuld van Nederland ligt net onder de €390mrd en loopt per week met ruim €300mln op. Een afdracht aan het EFSF van €5mrd betekent dus 15 weken Nederlands tekort dat we even extra moeten gaan afdragen (Nederland komt ook elke dag ongeveer €50mln tekort!) en dan hebben we direct de omvang van de problemen te pakken. De Europese problemen zijn immens zelfs als we het alleen maar over Griekenland, Ierland en Portugal hebben. De in problemen geraakte landen (nog excl. België) vertegenwoordigen een heel klein deel van het Europese BNP en toch is een kleine afdracht al gelijk een enorm bedrag. Voor onze gezonde Oosterburen gelden bedragen in de nieuwe afspraken rond het EFSF die helemaal duizelingwekkend worden.
Duitsland is en blijft de motor van de Europese Monetaire Unie en dat gaat als het aan Europa ligt Duitsland heel veel kosten want ook Duitsland moet garanties maar ook cash afgeven aan het EFSF. De plannen zijn allemaal in stelling gebracht. De ECB die (nog) niets wil doen dat de geldontwaarding echt op gang zou kunnen helpen koopt sinds een paar weken geen staatsobligaties meer op uitgegeven door de Europese periferie. De ECB heeft nu ruim €80mrd gebruikt om rommel uit Griekenland, Ierland en Portugal op te kopen maar is daarmee gestopt. De ECB is gestopt met opkopen omdat men in de veronderstelling leefde dat de ministers van financiën hun akkoord zouden gaan geven aan cashbetalingen aan het EFSF waarmee het EFSF vervolgens van de failliete landen direct staatsobligaties zou gaan kopen. Een feitelijke bypass van de ECB want niet de ECB maar de deelnemende landen opereren dan als de laatst denkbare koper. De ECB kan het voor zichzelf maar niet helder krijgen dat de Centrale Bank (ECB) een leidende rol moet spelen in de opkoopacties van staatspapier uit de Europese periferie die het moet financieren met nieuw en dus waardeloos geld zoals de FED dat al enkele jaren doet (momenteel $100mrd per maand).
In Duitsland beginnen momenteel krachten zich te bundelen die een lobby tegen deze idiote Europese oplossing rond het EFSF zijn gestart. Enkele weken terug stuurde 189 Duitse topeconomen een bericht de media in waarin deze topeconomen stelden dat de Europese Monetaire Unie voor Duistland dreigt te verworden tot een Europese Overboekings en Reddings Unie. Duisters zijn het dus zat steeds meer te moeten afdragen aan vooral de schurken in Griekenland.
Griekenland
Griekenland was als eerste aan de beurt om door Europa en het IMF gered te worden. Ruim €100mrd werd er Griekenland beloofd op basis van stevige beloften rond bezuinigingen die de Griekse regering zou moeten gaan doorvoeren. Inmiddels is Griekenland al weer een mildere renterekening en aflossingstermijn van zijn noodkredieten gegeven. Nadat Griekenland Europa eerst heeft misbruikt door enorme subsidies op te strijken en vervolgens te profiteren van de toetreding tot de euro (na fraude te plegen met afgegeven cijfers) gaf Papahupperflups enkele maanden geleden aan dat het bezuinigen voor Griekenland er op zat. Europa moest het maar bekijken en u hebt de uitkomst gezien.
Griekenland zag in 2010 zijn economie met 4.5% krimpen en ook dat was al weer meer dan een maand terug werd verondersteld. De kredietwaardigheid van Griekenland is afgegleden naar het niveau van vuilnis. Terecht dat er op deze kredietwaardigheid van Griekenland wordt gewezen want in Q4 2010 verloor de economie 6.6% op jaarbasis, kortom het momentum nam tot 31-12-2010 steeds verder af. Het door het IMF in november 2010 veronderstelde Griekse werkloosheidspercentage “ergens in 2011†van 14.5% werd echter in december 2010 bleek al 14.8% (13.9% in november) van de beroepsbevolking werkloos te zijn. Bijna 30% van de jongeren tot 25 is werkloos in Griekenland. De taxatie van een economische krimp van 3% in 2011 zal binnenkort dus waarschijnlijk ook wel te positief blijken te zijn.
Alle boeven uit Europa (en helaas zitten er daar van te veel van bij Belgische banken) weten precies hoe ze het spelen kunnen spelen. Er is voor Europa geen weg meer terug, men moet de schurken blijven vertroetelen omdat anders het hele Europese financiële stelsel implodeert. Niets maar dan ook niets heeft Europa gedaan aan het gedrag van schurken, niets is bestraft. Hoe kan Europa het blijven toestaan dat Europese banken staatsobligaties op kunnen kopen van failliete Europese landen met bij de ECB geleend geld. Banken die weten dat ze voor 1% leenkosten een staatsobligatie van Ierland kunnen kopen die 7 tot 8% meer oplevert chanteren het systeem immers zij weten dat door hun gedragingen landen niet failliet kunnen worden verklaart. Een afstempeling op de staatsobligaties van Griekenland en Ierland en straks van Portugal zou heel normaal moeten zijn immers een sanering vraagt ook vaak een offer van crediteuren. Maar als crediteuren 10 maal hun eigen vermogen in staatsobligaties van failliete landen stoppen dan kan er niet meer worden afgestempeld omdat dat deze banken failliet zou laten gaan waarbij andere banken en het hele systeem automatisch meegesleept zouden gaan worden.
Oplossing
Op de huidige manier is er geen einde aan de kredietcrisis te voorzien in Europa. De sterkste landen verworden langzaam maar zeker tot landen die de rovers en schurken moeten helpen en dat gaat een keer helemaal fout. De ECB moet zijn mandaat uitbreiden en niet de verantwoordelijkheid van het oplossen van de financiële problemen bij het EFSF leggen. Net zoals de FED heeft ook de ECB pakken met boter op zijn hoofd en doet daar dagelijks nog aan mee door chanterende en saboterende banken te blijven financieren. Wij geloven dat de ECB dit ook wel weet en dat de gedoodverfde opvolger van Trichet de verantwoordelijkheid van de oplossing van het probleem naar Frankfurt zal halen. Wij vermoeden dat een Goldman Sachs-adapt (Draghi) op de troon van de ECB zal komen te zitten en verwachten daarna snel een politiek van kwantitatief verruimen. De ECB moet maar euro’s drukken en met dat geld staatsobligaties opkopen want gezonde landen blijven plukken leidt tot algemene kaalslag immers steeds minder betalen een steeds grotere rekening.
De kleine landen zijn momenteel de zwakste schakels van de Europese ketting en met graagte worden zij opgegeven in de hoop tijd te winnen voor het gaan uitvoeren van een wel werkende monetaire politiek. Nu Portugal al op de knieën ligt en nu kruipend onderweg is naar Brussel lijkt de volgende kandidaat ook al bekend namelijk België.
Dat we geen grote angsten hoeven te hebben voor de toekomst van Nederland bleek uit de vrijdag door Euromoney bekend gemaakte lijst van financieel solide (minste risico) landen;
|
mrt-11
|
sep-10
|
|
|
1
|
1
|
Noorwegen
|
|
2
|
6
|
Luxemburg
|
|
3
|
2
|
Zwitserland
|
|
4
|
4
|
Denemarken
|
|
5
|
3
|
Zweden
|
|
6
|
12
|
Singapore
|
|
7
|
5
|
Finland
|
|
8
|
8
|
Nederland
|
|
12
|
13
|
Duitsland
|
|
15
|
17
|
VS
|
|
20
|
20
|
België
|
|
30
|
32
|
Italië
|
|
34
|
37
|
Spanje
|
|
43
|
26
|
Ierland
|
|
44
|
33
|
Portugal
|
|
65
|
56
|
Griekenland
|
|
|
|
In de komende maanden verwachten we dat de ECB ook door begint te krijgen dat alleen een flinke dosis geldontwaarding ons op het goede pad kan brengen. Het nadeel van het op gang krijgen van geldontwaarding is dat een Centrale Bank dan moet gaan starten met het distribueren van heel veel nieuw geld. Kwantitatief verruimen is de politiek die Centrale Banken gebruiken om de geldontwaarding op gang te krijgen. Elke dag staatsobligaties opkopen van commerciële banken en dat met nieuw geld doen. Banken gaan met dat geld “spelen†op de beurs maar zouden ook een belangrijk deel daarvan moeten beschikbaar stellen voor nieuwe kredietverstrekking waardoor het geld in de gewone economie terecht kan komen en de geldontwaarding daardoor op gang kan komen. Voorlopig zien we nog weinig van kwantitatief verruimen door de ECB (ruim €80mrd tot nu toe) echter de Yanks hebben de smaak te pakken en laten dagelijks gemiddeld $5mrd aan nieuw geld van de drukpersen rollen. Echter de FED heeft ook al de schaduwzijde van QE geproefd en dat is dat het volk (lees banken) verslaafd zijn geraakt aan deze drug en u weet dat als iets als opium voor het volk wordt dat het dan ook meestal niet best afloopt.
Wij blijven dus gewoon gaan voor de verwachting dat de geldontwaarding verder op zal lopen en dat alles er aan moet worden gedaan om de geldontwaarding voor te blijven. Iets anders dan een spaarrekening is meestal het passende antwoord op geldontwaarding gebleken en dat is volgens ons nu niet anders.
Groet, Ype Schaap